第1課: Uitspraak

Deze les gaat over uitspraak.

De Japanse uitspraak zal in Latijnse letters worden geschreven, het zogenaamde Romaji. Dit is de algemeen geaccepteerde manier om het Japans in talen met een westerse schrijfwijze weer te geven. De Kana (2 soorten Japanse tekens) die de klanken aangeven, zullen als voorsprong op Les 2 vast gegeven worden.

Klinkers

 

Het Japans heeft maar 5 klinkers, die helder en scherp worden uitgesproken. Ze benaderen de volgende klanken:

 A

 Als de aa in "aan".

 Niet als in "dat".

Ta (Veld)

 I

 Als de ie in "iets".

 Niet als in "dit".

Ki (Boom)

 U

 Als de oe in "koe" (maar

wel met een beetje u-klank).

 Niet als in "nu" of "nut".

 うた Uta (Lied)

 E

 Als de e in "elkaar".

 Niet als in "belofte"

 え E (Schilderij/Afbeelding)

 O

 Als de o in "over"

(oo-klank).

 Niet als in "op".

 おか Oka (Heuvel)

Opmerking: De u wordt gevormd door de lippen op elkaar, zonder ze te tuiten.

Veel algemene woorden bestaan enkel uit klinkers. Voeg ze niet samen.

 あい Ai

 Liefde

 あい Ai

 Indigo

 あう Au

 Ontmoeten

 いいえ Iie

 Nee

 いえ Ie

 Huis

 うえ Ue

 Boven

 いい Ii

 Goed

 うお Uo

 Vis

Oefening: Probeer de volgende woorden hardop te zeggen.

Ni (2)          たな Tana (Plank)           うみ Umi (Zee)           かげ Kage (Schaduw)

Opmerking m.b.t. uitzonderingen: Het werkwoord “zeggen’’ is いう iu en wordt uitgesproken als “yuu”. 

 

Lange klinkers

Lange klinkers zijn twee keer zo lang als korte. Klinkerlengte onderscheidt veel woorden van anderen.

 おばさん Obasan (Tante)

 おばあさんObaasan (Oma)

 え E (Schilderij)

 ええ Ee (Ja)

 ゆき Yuki (Sneeuw)

 ゆうき Yuuki (Moed)

 とり Tori (Vogel)

 とおり Toori (Boulevard)

Oefening: Probeer de volgende woorden hardop te zeggen.

コーヒー Koohii (Koffie)       チーズ Chiizu (Kaas)     ちゅうごく Chuugoku (China)

Spellingskwesties: “ei” & “ou”

In woorden uit het []Chinees (Sino-Japans) wordt “e+i” meestal als een lange e uitgesproken, maar het kan ook nog als “eh+i” worden uitgesproken, vooral in zang. “Ei” is “eh-i” in andere woorden en lange e’s worden geschreven als “ee”.

Oefening:

1. Probeer de volgende Sino-Japanse woorden uit te spreken.

へいわ Heiwa (Vrede)        えいが Eiga (Film)        せんせい Sensei (Leraar) 

2. Probeer de volgende niet-Sino-Japanse woorden uit te spreken.

エイ Ei (Straal)      ケーキ Keeki (Cake)     ステーキ Suteeki (Steak)  

“O+u” is een lange o in de meeste woorden, maar wordt apart uitgesproken als de o en u gevormd worden door verschillende Kanji (een van de soorten Japanse tekens) naast elkaar of aan het eind van een werkwoord. “Oo” is een lange o en wordt alleen in oudere Japanse woorden of leenwoorden gebruikt; de tweede o in oudere Japanse woorden was origineel ほ “ho” of を “wo”. 

Oefening: Probeer de volgende woorden uit te spreken.

 おう Ou (Koning)

 こう Kou (Smeken)

 もう Mou (Al)

 こおり Koori (IJs)

 ソーダ Sooda (Frisdrank)

Stille klinkers

“I” en “u” kunnen stil overkomen tussen en/of na de k, s, sh, t, ch, ts, h, f en p. Vaker gebeurt het echter dat ze gewoon zo snel uitgesproken worden, dat ze overgeslagen lijken te worden. Bijvoorbeeld “goedemorgen” おはようございます Ohayou gozaimasu, klinkt als “o-ha-yo-o go-za-i-ma-s”. Maar niet alle sprekers doen dit.

Oefening: Probeer de volgende woorden uit te spreken, met de onderstreepte klinker(s) stil.

くしゃみ Kushami (Nies)    タフ Tafu (Lastig)    すきやき Sukiyaki   ひと Hito (Persoon)

Medelinkers

De meeste medeklinkers vertonen qua klank veel overeenkomsten met het Nederlands, maar let goed op de f, r en w.

 K

 Als de k in “klas”.

 G

 Als de g in het Engelse “go”. In zinnen wordt hij uitgesproken als ng of g.

 S

 Als de s in “saus”.

 Z

 Als de z in “zeker”. Wordt een j in combinatie met i.

 J

 Als de j in het Engelse "jeep". In het Nederlands komt dat neer op een dj-klank.

 Hij klinkt harder aan het begin van een zin.

 T 

 Maak dit geluid met het voorste platte gedeelte van de tong tegen de boventanden.

 D

‘Uitgesproken’ vorm van t. Dit geluid kan gemaakt worden met trillende stembanden.

 CH

 Als de ch in het Engelse “chin”, zonder lippen te tuiten. In het Nederlands komt dat neer   

 op een tsj-klank.

 TS

 Als de ts in “iets”. Deze klank wordt gevormd achter de tanden.

 DJ

Eerst een ‘uitgesproken’ vorm van ch, maar nu gewoon een j.

 DZ

 Eerst een ‘uitgesproken’ vorm van ts, maar nu gewoon een z.

 N

 Als de n in “nee”. Zie de opmerkingen over de uitspraak met de klinkers.

 H

 Als de h in “hallo” in combinatie met a, e en o. Als het Engelse “hue” in combinatie met  

 i of y. In combinatie met u wordt de h uitgesproken als een f.

 F

 Maak dit geluid door de lippen bij elkaar te brengen en lucht er doorheen te blazen.

 B

 Als de b in “bal”.

 P

 Als de p in “pas”.

 M

 Als de m in “mat”.

 Y

 Als de j in “ja”. Deze letter wordt alleen gebruikt in combinatie met a, u en o, behalve

 in leenwoorden.

 R

 Maak dit geluid door de tong van de boventanden naar beneden te bewegen.

 (dit is een van de lastigste geluiden voor ons om te maken, dus het beste kun je tutorials

 op Youtube opzoeken en gewoon oefenen met na-apen)

 W

Maak dit geluid met de lippen op elkaar, zonder ze te tuiten.

 N'

Deze klinkt als een m voor een b, p en m, als een n voor een t en d, als ng voor een k of g en op andere plaatsen als een n waarbij de luchtstroom niet volledig wordt gestopt zoals bij een echte n.

Opmerkingen:

1. H wordt f in combinatie met u, en f wordt alleen gebruikt in combinatie met andere klinkers in lange woorden.

2. N wordt gemaakt met het puntje van de tong tegen de achterkant van de boventanden in combinatie met a, e en o. In combinatie met i in het gehemelte van de mond (als in het Engelse “news” – in het Nederlands komt dit neer op een nj-klank.)

3. R hangt een beetje tussen de Nederlandse r en l in. Hij klinkt een beetje als de t in het Amerikaans-Engelse “water” en lijkt erg op de Spaanse en Koreaanse r.

4. Andere w-klanken naast “wa” en “(w)o” komen alleen voor in leenwoorden.

5. N’ duurt net zolang (qua tijd voor uitspraak) als iedere andere letter. Een woord kan er mee eindigen, maar niet mee starten.

Oefenwoorden

 かみ Kami

 God; haar;  

 papier

 かお Kao

 Gezicht

 ご Go

 5

 あさ Asa

 Ochtend

 すし Sushi

 Sushi

 かぜ Kaze

 Wind

 かず Kazu

 Nummer

 て Te

 Hand

 まだ Mada

 Nog steeds

 おちゃ Ocha

 Thee

 つなみ Tsunami

 Tsunami

 ちょう Chou

 Triljoen 

 ちぢ Chiji

 Duizenden

 つづき Tsuzuki

 Vervolg/

 voortzetting

 なまえ Namae

 Naam

 いぬ Inu

 Hond

 ねこ Neko

 Kat

 ひ Hi

 Vuur; dag

 は Ha

 Blad; tand

 ふね Fune

 Boot

 ばか Baka

 Idioot

 パン Pan

 Brood

 め Me

 Oog/Ogen

 なみ Nami

 Golf

 ゆび Yubi

 Vinger

 むら Mura

 Dorp

 むだ Muda

 Nutteloos

 かわ Kawa

 Rivier

 えん En

 Yen

 かんがえ Kangae

 Idee

 インド Indo

 India

 しんぶん Shinbun

 Krant

 にほん Nihon

 Japan

Opmerking m.b.t. toonhoogte: “Kami” betekent “God” als de eerste lettergreep geaccentueerd wordt en betekent “haar” of “papier” als de tweede geaccentueerd wordt. “Ha” betekent “blad” als de toonhoogte daarna stijgt, en betekent “tand” als de toonhoogte daalt.

Opmerking m.b.t. uitspraak: Haal de d en r niet door elkaar! むら mura = “dorp” maar むだ muda =  “nutteloos”.

Opmerking m.b.t. contrast: Verwar “tsu” nooit met “su”.

 かす Kasu (Lenen)

 かつ Katsu (Winnen)

 すみ Sumi (Indische inkt)

 つみ Tsumi (Zonde)

 すき Suki (Leuk vinden)

 つき Tsuki (Maan)

Vraag (1): Hoe klinken de volgende Japanse letters (verschillen met het Nederlands)?

1. w                                  2. f                                                                 3. r

Opmerking m.b.t. uitspraak: De n’ verkeerd uitspreken kan ervoor zorgen dat je een ander woord zegt.

 きんえん Kin'en = Niet roken

 きねん Kinen = Een herinnering

 かんい Kan'i = Makkelijkheid

 カニ Kani = Krab

Vraag (2): Omschrijf hoe de volgende woorden worden uitgesproken.

1. Shinbun                      2. Kangae                          3. Kin                                4. Sensei

Extra medeklinkers met Y

De extra medeklinkers die gemaakt worden met y, zijn: ky, gy, sh, j, ch, j, ny, hy, by, py, my en ry. Afgezien van sh, j en ch, komen ze alleen voor met a, u en o. Ry is de moeilijkste om uit te spreken.

 ひょう Hyou

 Stemmen

 きゃく Kyaku

 Bezoeker

 しゅう Shuu

 Week

 きゅう Kyuu

 9

 ひゃく Hyaku

 100

 きょう Kyou

 Vandaag

 みょう Myou

 Raar

 びょうき Byouki

 Ziekte

 ぎゃく Gyaku

 Omgekeerd

 りゅう Ryuu

 Draak

 みゃく Myaku

 Hartslag

 しゃしん Shashin

 Foto

っ Verdubbelt de lengte van een medeklinker en laat hem harder klinken. Ook fungeert hij enigszins als leesteken; hij vertegenwoordigd een korte pauze of een hoorbare stop aan het eind van een woord.

 しっぱい Shippai

 Mislukking

 キッチン Kitchin

 Keuken

 よっか Yokka

 4 dagen

 ざっし Zasshi

Tijdschrift

Opmerking: Verdubbel een n of m niet. De g, z, d, h, f, b, r, w en y worden alleen dubbel genoteerd in leenwoorden of overdreven spellingswijzes. Een dubbele ch wordt genoteerd als tch.

Opmerking m.b.t. het leerplan: Zie []Les 145 voor een uitgebreide behandeling van dit onderwerp.

Standaard Japanse Toonhoogte en Klemtonen

Woorden worden vaak uit elkaar gehouden door toonhoogte (of de ‘diepte’ van een geluid). In het Japans veranderd een geaccentueerde mora (taalkundig begrip voor bepaalde lengte van lettergreep) in toonhoogte. あめ ame betekent “regen” als de klemtoon/hogere klank op de eerste mora (a) ligt, maar het betekent “snoep” als de klemtoon/hoogte op de tweede mora (me) ligt. Alhoewel klemtoon- en hoogtegebruik erg verschilt van streek tot streek, zal het kennen van de basis erg helpen om natuurlijker te klinken. Er zijn 4 basispatronen waarbij toevoegingen onderdeel zijn van een woordsegment.

 1

 De toonhoogte begint hoog, gaat naar beneden,

 en blijft laag.

 \_

 はし háshì (Eetstokjes)

 2

 De toonhoogte gaat omhoog, piekt, en gaat dan

 plots weer naar beneden.

 /\

 はし hàshí (Brug)

 3

 De toonhoogte stijgt en daalt dan bij het toegevoegde element.

 / ̄(\)

 おとこ otoko (Man)

 4

 De toonhoogte stijgt van begin tot eind.

 / ̄( ̄)

 はし hashi (Rand)

Opmerking: Het is niet nodig dit uit je hoofd te leren. Doe anderen na en luister naar []NHK, een Japans radiostation dat Japanse lessen aanbiedt in het Engels.

De Morae

Morae zijn eenheden van geluid, gelijk in lengte. N’-, medeklinker- en klinkerlengte zijn erg belangrijk. De mogelijke morae in het Japans staan hier beneden weergegeven.

 

 K

 G

 S

 Z

 T

 D

 N

 H

 B

 P

 M

 Y

 R

 W

 N'

 A

 KA

 GA

 SA

 ZA

 TA

 TA

 NA

 HA

 BA

 PA

 MA

 YA

 RA

 WA

 

 I

 KI

 GI

 SHI

 JI

 CHI

 DJI

 NI

 HI

 BI

 PI

 MI

 

 RI

 

 

 U

 KU

 GU

 SU

 ZU

 TSU

 DZU

 NU

 FU

 BU

 PU

 MU

 YU

 RU

 

 

 E

 KE

 GE

 SE

 ZE

 TE

 DE

 NE

 HE

 BE

 PE

 ME

 

 RE

 

 

 O

 KO

 GO

 SO

 ZO

 TO

 DO

 NO

 HO

 BO

 PO

 MO

 YO

 RO

 (W)O

 

 

 KY

 GY

 SH

 J

 CH

 DJ

 NY

 HY

 BY

 PY

 MY

 

 RY

 

 

 A

 KYA

 GYA

 SHA

 JA

 CHA

 DJA

 NYA

 HYA

 BYA

 PYA

 MYA

 

 RYA

 

 

 U

 KYU

 GYU

 SHU

 JU

 CHU

 DJU

 NYU

 HYU

 BYU

 PYU

 MYU

 

 RYU

 

 

 O

 KYO

 GYO

 SHO

 JO

 CHO

 DJO

 NYO

 HYO

 BYO

 PYO

 MYO

 

 RYO

 

  

Opmerking m.b.t. het leerplan: In []Les 2 zul je zien hoe je ze kunt schrijven met Japanse karakters!

Vraag (3): Hoe veel morae zitten er in de volgende woorden?

1. Kangae (Idee, gedachte)            2. Wahei (Vrede) 3. Kitto (Zeker)    4. Hakken (Ontdekking)

[]Volgende les → 第2課: ひらがな & カタカナ

Sleutels

Vraag 1:

Antwoorden moeten ongeveer overeenkomen met de hier gegeven oplossingen.

1. De Japanse w klinkt als het Nederlandse “oe”. In het Engels wordt de w uitgesproken met getuitte lippen en heeft hij een ‘rond’ geluid. In het Japans is de w ‘gecomprimeerd’ zoals de u.

2. De Nederlandse f wordt gemaakt door lucht tussen de voortanden en onderlip heen te blazen. De Japanse f wordt gemaakt door de lippen dicht bij elkaar te brengen en daar lucht doorheen te blazen.

3. De Japanse r hangt een beetje tussen een Nederlandse r en l.

Vraag 2:

1. Het klinkt als shimbun.

2. Omdat de n in kangae als ng klinkt, klinkt het als kang’gae.

3. Het klinkt als kin, maar de n stopt de luchtstroom niet volledig.

4. De n lijkt op een nasale klinker en “ei” kan als ee uitgesproken worden. Het klinkt daardoor als sen’see.

Vraag 3:

1. 4 Morae

2. 3 Morae

3. 3 Morae

4. 4 Morae